Mức đóng BHXH 2026: tỷ lệ, căn cứ và giới hạn

Để tính mức đóng BHXH, cần tách ba khái niệm: tỷ lệ đóng, tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng và giới hạn của căn cứ đó. Chỉ biết một tỷ lệ như 8% hoặc 22% chưa đủ để biết số tiền phải đóng.

BHXH bắt buộc

Theo Luật BHXH 2024, tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc gồm 3% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau và thai sản và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất ở phía người sử dụng lao động. Người lao động đóng 8% tiền lương làm căn cứ vào quỹ hưu trí và tử tuất. BHTN, BHYT và các khoản khác không nên gộp vào một phép tính BHXH duy nhất.

BHXH tự nguyện

BHXH tự nguyện có tỷ lệ 22% thu nhập làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thu nhập làm căn cứ có mức sàn và mức trần. Từ 01/07/2026, khi mức tham chiếu tăng lên 2.530.000 đồng, mức thu nhập làm căn cứ cao nhất tương ứng là 50,6 triệu đồng/tháng.

Thay đổi từ 1/7/2026

Từ 01/07/2026, mức lương cơ sở tăng từ 2.340.000 lên 2.530.000 đồng/tháng. Trong giai đoạn mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc có mức thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Vì vậy, trần tiền lương làm căn cứ đóng tăng lên 50.600.000 đồng/tháng.

Ví dụ để tránh nhầm

Nếu một căn cứ đóng là 10 triệu đồng/tháng, 8% của 10 triệu là 800.000 đồng. Con số này chỉ minh họa phần 8% của người lao động vào quỹ hưu trí và tử tuất; nó không phải tổng của mọi khoản bảo hiểm trên bảng lương.

Tương tự, “BHXH tự nguyện 22%” không có nghĩa mọi người phải nộp cùng một số tiền. 22% được áp vào mức thu nhập người tham gia lựa chọn trong khung luật định, sau đó cần xét chính sách hỗ trợ nếu thuộc trường hợp được hưởng.

Quy trình kiểm tra trước khi tính

Xác định BHXH bắt buộc hay tự nguyện.
Xác định đúng tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ.
Kiểm tra thời điểm tính và mức tham chiếu.
Tách BHXH khỏi BHYT và BHTN.
Đối chiếu với cơ quan BHXH nếu tính cho hồ sơ cá nhân.

Xem BHXH bắt buộc và tự nguyện để xác định hình thức tham gia, hoặc bài về thay đổi 1/7/2026 để hiểu tác động của mức tham chiếu.